ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის სოფელ ცაიშში თერმული წყლების ბალნეოლოგიურმა კურორტმა ფუნქციონირება 1964 წელს დაიწყო. 1985 წელს კი კურორტმა მუშაობა ოფიციალურად შეწყვიტა. მიზეზად სარესტავრაციო სამუშაოები სახელდებოდა, თუმცა ამაოდ. განახლებული კურორტის მშენებლობა 1991 წელს საბოლოოდ შეწყდა.

1992 წელს განახლებული 18 ჭაბურღილიდან სოფელ ცაიშში ნახევარზე მეტი მაღალპროდუქტიულია. სამი ჭაბურღილი, რომელიც ე.წ სააბაზანოს ტერიტორიაზე მდებარეობს, სამკურნალო მნიშვნელობისაა.

მიუხედავად ამისა, ბუნებრივი სიმდიდრე დღეის მდგომარეობით მინდვრად იღვრება. გარდა ამისა ადგილობრივი მოსახლეობის დიდი ნაწილი თერმულ წყალს გასათბობადაც იყენებდა. ცოტახნის შემდეგ კი საკურორტო ზონის ტერიტორიაზე, იქ სადაც თერმული წყლებია კერძო ბიზნესი განავითარეს.  სწორედ ამ ნაწილშია განთავსებული სათბურების უმრავლესობა, სადაც ძირითადად კიტრი და პომიდორი მოჰყავთ. სათბურების ნორმალური ფუნქციონირებისთვის კი სამკურნალო, თერმულ წყლებს იყენებენ.

როგორც STV-მ გაარკვია ტერმული წყლების გამოყენების ლიცენზია 35 ათასი დოლარი ჯდება. ლიცენზიის მომპოვებელი კერძო მესაკუთრე კი თითო ოროლაა. დანარჩენები კი ცხელ თერმულ წყალს ლიცენზიის მქონე პირისგან დღეში 412 ლარად ყიდულობს.

“ცაიშში სათბურები ძირითადად ცხელი წყლით ადგილობრივ დომეზე მარაგდება. ამისათვის სპეციალური ლიცენზიაა საჭირო, თუმცა ყველას არ აქვს იმის საშუალება, რომ ეს თანხა ერთობლივად გადაიხადოს. ამიტომაც ლიცენზიის მქონე პირისგან ვყიდულობთ ცხელ წყალს და ამაში ყოველთვიურად 412 ლარის გადახდა გვიწევს”-ამბობს ერთ-ერთი მცირე მეწარმე, რომელმაც საკუთარი ვინაობის დასახელებისგან თავი შეიკავა.

მისივე განცხადებით, თერმულ წყლებში გადახდილი ყოველთვიური თანხა უფრო მომგებიანია, ვიდრე სათბურის გათბობა ბუნებრივი აირის საშუალებით.

“ჩვენთვის რა თქმა უნდა უფრო მარტივი და ამასთანავე მომგებიანიცაა ცხელ წყალში გადავიხადოთ 412 ლარი, ვიდრე ბუნებრივ აირში დავხარჯოთ 2-3-ჯერ მეტი. ამ შემთხვევაში ჩვენი ბიზნესი არ იქნება მომგებიანი და არც გვიღირს”-აცხადებს STV-ს რესპონდენტი.

აღნიშნულის ფონზე ცაიშის სკოლის პედაგოგები და მშობლები სასწავლო დაწესებულებისთვის ცხელი წლით მომარაგების სავარაუდო შეზღუდვებზე ალაპარაკდნენ.

“ეს ჩვენი სოფლის ერთადერთი სკოლაა. ასევე ერთადერთია რეგიონში რომელიც წლების მანძილზე ბუნებრივი წყლით თბებოდა! დღეს რა ხდება რატომ არ მიეწოდება სასურველი მარაგის ცხელი წყალი სკოლას რომ ბავშვებმა თუ მასწავლებლებმა თბილად იგრძნონ თავი კლასში! რატომ ცდილობთ ხალხი გააღიზიანოთ?! იმიტომ რომ თქვენმა”კიტრმა” კარგად იგრძნოს თავი?! მიიღეთ სათანადო ზომები სანამ მშობლებს ჯერ კიდევ არ მიგვიმართავს უკიდურესი ზომისთვის და არ ჩაგვიჭრია ეს თქვენი “ახლართული” მილები ხიდის თავზე თუ სავალ ნაწილზე.
სოფლის თავებო მიხედეთ ამ პრობლემას!!!”-აღნიშნულია სოციალურ ქსელში “ცაიში-ცაცხვის” მიერ გამოქვეყნებულ სტატუსში.

შესაბამისად, მოსალოდნელ შეზღუდვებზე საუბრობენ სკოლის პედაგოგებიც.

“ცაიშს ერთადერთი სკოლა შერჩა სადაც უანგაროდ ემსახურებიან ცაიშელ მომავალ თაობას პედაგოგები. რომელ სკოლაშიც დედაჩემმა მერი შამუგიამ შემოიყვანა ცხელი წყლის ( თერმული წყლის) გათბობის სისტემა და იმასაც გვართმევენ. ნუთუ ბოლო არ უნდა მოეღოს ასეთ უსამართლობას. ჩვენი სკოლა ალბათ მთელ საქართველოში ერთადერთია ვისაც გათბობის საკითხი მოგვარებული აქვს და ამასაც გვართმევენ. მთელი მოსახლეობა ფეხზე დადგება თუ ამას ვინმე დააპირებს!”-აცხადებს სკოლის პედაგოგი ხათუნა ქირია.

მიუხედავად ყველაფრისა სოფელ ცაიშში დღემდე ინვესტორს ელოდებიან. STV-ს ინფორმაციით ზოგიერმა უცხოელმა ინვესტორმა კაპიტალდაბანდებაზე უარიც განაცხადა, თუმცა მიზეზები უცნობია.